Wat te doen als je opdrachtgever een onjuist of onvolledig contract aanbiedt

Niet elke opdrachtgever heeft evenveel aandacht besteed aan het contract dat u voorgelegd krijgt. Soms is het een verouderd sjabloon, soms mist het cruciale bepalingen, en soms bevat het zelfs bepalingen die uw positie als zelfstandig ondernemer ondermijnen. Als zzp'er bent u niet verplicht om zomaar te tekenen - u heeft altijd de ruimte om te onderhandelen.

Veelvoorkomende gebreken in aangeboden contracten

De volgende signalen duiden op een contract dat niet goed is doordacht, of dat risico's voor u bevat:

• Geen vervangingsclausule: het contract regelt niet of u zich mag laten vervangen bij ziekte of verhindering.
• Taal die op een dienstverband wijst: termen als 'salaris', 'leidinggevende' of 'functie' in plaats van 'vergoeding', 'opdrachtgever' en 'opdracht'.
• Ontbrekende aansprakelijkheidsbeperking: zonder deze bepaling bent u in beginsel onbeperkt aansprakelijk voor schade die voortvloeit uit uw werkzaamheden.
• Onduidelijke betalingsvoorwaarden: geen concrete betaaltermijn, of een onredelijk lange termijn zonder onderbouwing.
• Een breed concurrentiebeding: zie onze uitgebreide uitleg over concurrentiebedingen in zzp-contracten voor de risico's hiervan.
• Geen regeling voor intellectueel eigendom: vooral relevant bij creatief of technisch werk, waarbij onduidelijk blijft wie het eindresultaat mag gebruiken.

Stap 1: lees het contract zorgvuldig, ook de kleine lettertjes

Neem de tijd om het volledige contract door te lezen, niet alleen de tariefafspraken. Gebruik hierbij eventueel de contract checker om een eerste, geautomatiseerde indicatie te krijgen van mogelijke DBA-risico's in de tekst.

Stap 2: maak een lijst van gewenste aanpassingen

Omschrijf concreet welke bepalingen u wilt toevoegen, wijzigen of schrappen. Wees specifiek: in plaats van 'ik wil meer bescherming', noteer bijvoorbeeld 'toevoegen van een vervangingsclausule' of 'aansprakelijkheid beperken tot het factuurbedrag'.

Stap 3: ga het gesprek aan met de opdrachtgever

De meeste opdrachtgevers staan open voor redelijke aanpassingen, zeker als u uitlegt dat dit ook hén beschermt tegen een DBA-controle. Een opdrachtgever die zelf ook risico loopt bij herkwalificatie van de relatie, heeft er in de regel evenveel belang bij dat het contract klopt als u.

Stap 4: stel zelf een tegenvoorstel op

In plaats van te onderhandelen over losse punten in het aangeboden contract, kunt u er ook voor kiezen om zelf een volledig, doordacht contract voor te stellen. Gebruik hiervoor de modelovereenkomst generator, die contracten opstelt met de DBA-criteria als uitgangspunt. Dit geeft u meer grip op het eindresultaat dan het puntsgewijs aanpassen van een bestaand, mogelijk gebrekkig document.

Wanneer is het verstandig om niet te tekenen?

Weigert een opdrachtgever elke redelijke aanpassing, ook op punten die evident risicovol zijn (zoals het volledig uitsluiten van vervanging, of een onbeperkte aansprakelijkheid), weeg dan serieus af of de opdracht dit risico waard is. Een opdrachtgever die niet bereid is om over een fatsoenlijk contract te praten, geeft vaak ook een signaal af over hoe de samenwerking verder zal verlopen.

Een praktijkvoorbeeld van onderhandelen

Stel: u krijgt een contract waarin staat dat u 'gedurende de opdracht exclusief voor de opdrachtgever beschikbaar' moet zijn, zonder vervangingsmogelijkheid en zonder aansprakelijkheidsbeperking. In plaats van dit te accepteren, kunt u concreet voorstellen: schrap de exclusiviteitseis, voeg een vervangingsclausule toe ('opdrachtnemer mag zich laten vervangen door een gelijkwaardig gekwalificeerde derde, mits tijdig gemeld'), en beperk de aansprakelijkheid tot de waarde van de laatst gefactureerde termijn. De meeste redelijke opdrachtgevers zullen deze aanpassingen accepteren, zeker als u uitlegt dat dit ook hén beschermt tegen een DBA-controle.

Uw eigen onderhandelingspositie versterken

Hoe meer opdrachtgevers u heeft en hoe minder afhankelijk u van één specifieke opdracht bent, hoe sterker uw onderhandelingspositie bij het bespreken van contractaanpassingen. Dit is nog een reden om structureel voor meerdere opdrachtgevers te werken: het beschermt niet alleen uw DBA-positie, maar ook uw vermogen om op te komen voor een eerlijk contract.

Veelgestelde vragen

Kan ik weigeren te beginnen zolang het contract niet is aangepast?

Ja, u bent niet verplicht om te starten voordat er een contract ligt waar u zich prettig bij voelt; begin bij voorkeur pas nadat beide partijen het aangepaste contract hebben ondertekend.

Ben ik verplicht om het contract te tekenen zoals de opdrachtgever het aanlevert?

Nee, u bent als zelfstandig ondernemer vrij om te onderhandelen over de inhoud van het contract voordat u tekent.

Wat als de opdrachtgever geen tijd heeft om het contract aan te passen?

Stel in dat geval zelf een aangepast contract voor, bijvoorbeeld via de modelovereenkomst generator, en leg dit ter goedkeuring voor.

Is een mondelinge toezegging over aanpassingen voldoende?

Nee, zorg altijd dat afgesproken wijzigingen schriftelijk in het definitieve contract worden opgenomen voordat u tekent.

Wat als ik het contract al heb getekend en later gebreken ontdek?

Raadpleeg een jurist om te beoordelen of en hoe het contract op dat moment nog kan worden aangepast of aangevuld.

---

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vormt geen juridisch advies. Raadpleeg bij twijfel over een specifiek contract een jurist voordat u tekent.