De Zelfstandigenwet: dit wordt het nieuwe kader voor zzp’ers

Op 6 maart 2026 maakte het kabinet bekend te kiezen voor “meer rust en duidelijkheid voor zzp'ers en opdrachtgevers”. In plaats van het bredere verduidelijkende deel van de Wet VBAR door te zetten, komt er een aparte Zelfstandigenwet, die de Wet DBA op termijn moet vervangen als het wettelijke beoordelingskader voor arbeidsrelaties. Alleen het rechtsvermoeden op basis van uurtarief uit de Wet VBAR gaat wel op korte termijn door.

De Zelfstandigenwet werkt naar verwachting met twee afzonderlijke toetsen:

• De ondernemerstoets: beoordeelt of iemand zich in de praktijk daadwerkelijk als ondernemer gedraagt — denk aan ondernemersrisico, meerdere opdrachtgevers, eigen tarief bepalen en eigen voorzieningen voor pensioen en arbeidsongeschiktheid.
• De werkrelatietoets: beoordeelt hoe de samenwerking in de praktijk is ingericht, met name de mate van gezag en aansturing vanuit de opdrachtgever.

Dit sluit inhoudelijk aan bij de bestaande DBA-criteria en de lijn van de Hoge Raad in het Deliveroo- en Uber-arrest, maar moet die criteria explicieter in de wet zelf verankeren in plaats van in jurisprudentie.

Het wetsvoorstel moet daarnaast ruimte bieden voor sectorale rechtsvermoedens van werknemerschap voor branches waar schijnzelfstandigheid structureel voorkomt, en voorziet in een toetsingscommissie die vooraf duidelijkheid kan geven over specifieke praktijksituaties — vergelijkbaar met de functie die de modelovereenkomst voorheen vervulde, maar dan als individuele beoordeling in plaats van een generieke tekstgoedkeuring.

De Zelfstandigenwet is nog niet formeel ingediend bij de Tweede Kamer; het parlementaire traject moet nog beginnen. Het kabinet mikt op inwerkingtreding per 1 januari 2028, maar deze datum staat nadrukkelijk nog niet vast. Tot die tijd blijft de Wet DBA, aangevuld met het rechtsvermoeden op basis van uurtarief, het geldende kader.