Het Uber-arrest: wat de Hoge Raad zei over ondernemerschap

In het Deliveroo-arrest (2023) bepaalde de Hoge Raad al dat bezorgers van Deliveroo als werknemers moesten worden aangemerkt, en formuleerde daarbij een uitgebreide lijst van gezichtspunten om een arbeidsrelatie te beoordelen — waaronder de mate van “inbedding in de organisatie”. In de Uber-zaak (ECLI:NL:HR:2025:319, uitspraak van 21 februari 2025) kreeg de Hoge Raad de kans om die criteria verder te preciseren, specifiek rond de vraag hoe het ondernemerschap van de werkende in die afweging meeweegt.

De Hoge Raad oordeelde dat het economische gedrag van de werkende — oftewel: gedraagt iemand zich als ondernemer, bijvoorbeeld door voor meerdere platformen of opdrachtgevers te werken, eigen bedrijfsmiddelen in te zetten en zelf risico te dragen — kan meewegen bij de vraag of er wel of geen arbeidsovereenkomst bestaat. Dat “externe ondernemerschap” hoeft zich niet te beperken tot de relatie met de ene opdrachtgever die ter discussie staat.

Een belangrijk, praktisch punt uit het arrest: er bestaat geen vaste rangorde tussen de verschillende gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest. Gezag weegt dus niet per definitie zwaarder dan ondernemerschap, of andersom — alle omstandigheden worden in onderlinge samenhang gewogen. Dat betekent ook dat twee mensen die exact hetzelfde werk doen voor hetzelfde platform, afhankelijk van hun individuele ondernemersgedrag, verschillend gekwalificeerd kunnen worden: de een als werknemer, de ander als zelfstandige.

Voor zzp'ers is de praktische les dat aantoonbaar ondernemersgedrag er wél toe doet, ook als de opdrachtgever zeggenschap heeft over bijvoorbeeld werktijden of kwaliteitsstandaarden. Werk je voor meerdere opdrachtgevers, bepaal je zelf je tarief en draag je een reëel bedrijfsrisico, dan versterkt dat je positie. Voor opdrachtgevers betekent het arrest dat een individuele, feitelijke beoordeling per werkende noodzakelijk blijft — een collectieve aanpak voor een hele groep flexibele werkers volstaat niet.