Welke zzp-contracten zijn er? De 7 belangrijkste overeenkomsten op een rij

• Overeenkomst van opdracht: voor diensten en werkzaamheden waarbij je je best doet (inspanningsverplichting). De meest gebruikte zzp-overeenkomst.
• Aanneming van werk: voor een tastbaar eindresultaat, zoals een verbouwing of een gebouwd product (resultaatsverplichting).
• Raamovereenkomst: algemene afspraken voor een langere samenwerking, met losse opdrachten daaronder.
• Modelovereenkomst: een overeenkomst van opdracht volgens een model dat de Belastingdienst heeft beoordeeld.
• Geheimhoudingsovereenkomst (NDA): afspraken over vertrouwelijke informatie.
• Verwerkersovereenkomst: verplicht als je persoonsgegevens verwerkt in opdracht van je opdrachtgever.
• Algemene voorwaarden: je standaardafspraken over betaling, aansprakelijkheid en meerwerk voor al je opdrachten.

De overeenkomst van opdracht staat in artikel 7:400 en verder van het Burgerlijk Wetboek. Je verplicht je om werkzaamheden te verrichten, maar niet om een bepaald resultaat te garanderen: je levert een inspanning. Denk aan advieswerk, softwareontwikkeling, zorg, les geven, ontwerp of interim-management. Het overgrote deel van de zzp-opdrachten valt hieronder.

Omdat de grens met een arbeidsovereenkomst dun kan zijn, is het belangrijk wat erin staat: dat je zelfstandig bepaalt hoe je het werk doet, dat je je kunt laten vervangen, dat je je eigen middelen gebruikt en dat je ondernemersrisico draagt. Dat zijn de punten waarop de Belastingdienst en de rechter beoordelen of je echt zelfstandig werkt.

Bij aanneming van werk (artikel 7:750 BW) beloof je een werk van stoffelijke aard tot stand te brengen en op te leveren, tegen een prijs. Het gaat om een concreet eindresultaat: een badkamer, een dak, een gebouwd meubel. Je bent verantwoordelijk voor dat resultaat, niet alleen voor je inspanning.

In de bouw en installatietechniek is dit een gangbare vorm. Let op aansprakelijkheid voor gebreken en, bij onderaanneming, op ketenaansprakelijkheid. Twijfel je tussen opdracht en aanneming, kijk dan naar wat je oplevert: een dienst of een tastbaar werk.

Werk je regelmatig voor dezelfde opdrachtgever, dan kun je de vaste afspraken vastleggen in een raamovereenkomst: tarieven, betaaltermijn, aansprakelijkheid en geheimhouding. Per opdracht maak je daarna alleen nog een korte afspraak over het werk, de periode en het budget. Dat scheelt tijd en voorkomt dat je elke keer opnieuw moet onderhandelen.

Een raamovereenkomst vervangt de beoordeling van elke afzonderlijke opdracht niet. Juist bij langdurige samenwerking is het belangrijk dat elke opdracht een eigen afgebakend karakter houdt en je niet geleidelijk onderdeel van de vaste organisatie wordt.

Een modelovereenkomst is een overeenkomst van opdracht volgens een voorbeeld dat de Belastingdienst heeft beoordeeld. Sinds 6 september 2024 beoordeelt de Belastingdienst geen nieuwe modelovereenkomsten meer. Modelovereenkomsten die op die datum al waren goedgekeurd, mogen tot en met 31 december 2029 worden gebruikt.

Een modelovereenkomst geeft alleen zekerheid als je in de praktijk ook werkt zoals erin staat. Steeds vaker kiezen zzp’ers daarom voor een eigen overeenkomst van opdracht die op hun branche is afgestemd, met dezelfde aandacht voor gezag, vervanging en ondernemersrisico.

Een geheimhoudingsovereenkomst (NDA) regel je vaak al vóór de opdracht, bijvoorbeeld als je in de offertefase vertrouwelijke informatie krijgt. Vaak is een geheimhoudingsartikel in de overeenkomst van opdracht genoeg.

Verwerk je persoonsgegevens namens je opdrachtgever, bijvoorbeeld klantgegevens of personeelsdossiers, dan is een verwerkersovereenkomst op grond van de AVG verplicht. Daarin staat wat je met de gegevens mag doen en hoe je ze beveiligt.

Algemene voorwaarden zijn je standaardafspraken voor alle opdrachten: betaaltermijn, rente bij te laat betalen, aansprakelijkheid en meerwerk. Ze werken alleen als je ze vóór of bij het sluiten van de overeenkomst ter hand stelt, bijvoorbeeld als bijlage bij je offerte.

Bemiddel je zelf tussen zzp’ers en opdrachtgevers, of werk je via een bureau, dan komt daar vaak een bemiddelingsovereenkomst bij. Daarin staan de vergoeding voor de bemiddelaar en afspraken over het rechtstreeks doorwerken voor de opdrachtgever.

• Je levert een dienst of advies: overeenkomst van opdracht.
• Je levert een tastbaar eindresultaat op: aanneming van werk.
• Je werkt vaker voor dezelfde opdrachtgever: raamovereenkomst plus korte opdrachtbevestigingen.
• Je krijgt vertrouwelijke informatie: geheimhoudingsartikel of NDA.
• Je verwerkt persoonsgegevens voor je opdrachtgever: verwerkersovereenkomst.
• Voor al je opdrachten: algemene voorwaarden als basis.