Rechtsvermoeden bij laag uurtarief: wat betekent het?

Een rechtsvermoeden is een wettelijke regel die een voorlopig uitgangspunt geeft als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. In dit geval gaat het om een vermoeden dat sprake is van een arbeidsovereenkomst wanneer de werkende onder een wettelijk vastgestelde tariefgrens werkt. Het vermoeden verschuift de bewijspositie, maar maakt de beoordeling niet overbodig.

Dat onderscheid is belangrijk. Het is niet hetzelfde als een verbod op lage tarieven en het verandert niet automatisch iedere opdracht in loondienst. De werkende moet zich op het vermoeden beroepen in de relevante procedure. Daarna kan de opdrachtgever proberen aannemelijk te maken dat de overeenkomst, beoordeeld volgens de wet en de omstandigheden, geen arbeidsovereenkomst is.

De tariefgrens, de datum waarop de regeling ingaat en de regels voor het berekenen van het uurtarief zijn afhankelijk van de definitieve wet en uitvoeringsregels. Verifieer die details altijd in de actuele officiële publicatie. De onderstaande tekst gebruikt daarom geen bedrag dat niet op een primaire bron is gecontroleerd.

Zonder zo’n speciaal vermoeden wordt een arbeidsrelatie beoordeeld aan de hand van de wettelijke kenmerken en alle relevante omstandigheden. Met een rechtsvermoeden krijgt de werkende die onder de tariefgrens valt een extra juridisch aanknopingspunt. Dat kan de drempel verlagen om een beoordeling te vragen, bijvoorbeeld als partijen het oneens zijn over de status van de samenwerking.

De opdrachtgever kan tegenbewijs leveren. Daarbij is een losse verwijzing naar een contract of KvK-inschrijving niet genoeg om alle omstandigheden weg te nemen. De manier waarop het werk wordt aangestuurd, de ruimte voor eigen keuzes, de economische risico’s en de positie van de werkende blijven relevant. Ook het doel van de regeling is niet om van ieder laagbetaald werk automatisch loondienst te maken.

Het vermoeden verandert niet noodzakelijk de uitkomst van andere fiscale toetsen of rechten. Vraag bij een concreet geschil advies over welke procedure, vordering en bewijsregels precies gelden. Een tariefdrempel is één juridisch instrument binnen een bredere discussie over kwalificatie.

De hoogte van de grens en de ingangsdatum zijn specifieke wettelijke feiten die snel verouderd kunnen raken. In de behandeling van voorstellen kunnen bedragen, indexering, overgangsbepalingen en inwerkingtreding wijzigen. Eerdere nieuwsberichten, conceptteksten of indicatieve voorbeelden zijn daarom niet voldoende om een actuele grens vast te stellen.

Controleer de definitieve wet in het Staatsblad of de geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl. Bekijk daarnaast de publicatie van de verantwoordelijke bewindspersoon of het parlementaire dossier voor de uitvoeringsdatum. Totdat die controle is gedaan, moet je een genoemd bedrag of een exacte datum als onbevestigd beschouwen.

Let ook op hoe “uurtarief” juridisch wordt berekend. De afgesproken vergoeding kan anders uitpakken wanneer bijvoorbeeld onkosten, btw, reistijd of niet-declarabele uren worden meegeteld of uitgesloten. Ga niet zelf uit van het bedrag op de factuur zonder eerst de wettelijke berekeningsmethode te raadplegen.

Het vermoeden is vooral relevant voor zelfstandigen die relatief lage tarieven rekenen en voor opdrachtgevers die hen inhuren. Het kan in sectoren met lage marges, starterswerk of platformwerk aanleiding zijn om tarieven, contractvorm en aansturing opnieuw te bekijken. De regeling wordt niet beperkt tot één beroep tenzij de wet dat uitdrukkelijk bepaalt.

Een tarief boven de drempel is geen bewijs dat iemand zelfstandig is. Ook bij hoge tarieven kunnen de omstandigheden wijzen op een arbeidsovereenkomst. Andersom kan iemand onder de grens werken terwijl er, na een juridische beoordeling, toch geen arbeidsovereenkomst is. Tarief is dus een signaal of toegangspoort tot het vermoeden, geen totaalbeoordeling.

Voor opdrachtgevers is het verstandig om tariefbeleid niet los te zien van de opdracht. Een passende vergoeding moet ook aansluiten bij de verantwoordelijkheid, zelfstandigheid, verzekeringen, kosten en risico’s die van de opdrachtnemer worden verwacht. Een tarief verhogen uitsluitend om onder een rechtsvermoeden uit te komen is geen vervanging voor het beoordelen van de werkrelatie.

Stel: een zelfstandig vormgever werkt voor een kleine opdrachtgever tegen een tarief dat onder de toepasselijke wettelijke grens blijkt te vallen. De vormgever kiest zelf de werkwijze, gebruikt eigen apparatuur, bepaalt de volgorde van taken en levert afgesproken ontwerpen op. De opdrachtgever verlangt wel dat de ontwerpen aan huisstijl- en toegankelijkheidseisen voldoen. Als de vormgever zich op het rechtsvermoeden beroept, kan de opdrachtgever die feiten en de rest van de samenwerking aanvoeren om te betogen dat er geen arbeidsovereenkomst is.

Verandert het werk in een vaste rol waarin de vormgever dagelijks wordt aangestuurd, verlof moet aanvragen en dezelfde taken onder dezelfde leiding uitvoert als werknemers? Dan kan dat relevant zijn voor de beoordeling. In beide varianten is het uiteindelijke oordeel afhankelijk van alle feiten en de toepasselijke wet.

Ook voordat je een beroep op het rechtsvermoeden verwacht, kunnen partijen onzekerheid verminderen door de opdracht zorgvuldig vorm te geven. Kijk of er een concreet resultaat is, wie de uitvoering bepaalt, welke risico’s de zelfstandige draagt en of de afspraken overeenkomen met het dagelijks werk. Houd rekening met wettelijke minimumbescherming en laat een tarief niet de enige maatstaf zijn.

• Controleer de actuele wettelijke grens en datum van inwerkingtreding via een officiële bron.
• Documenteer hoe de vergoeding is berekend en welke kosten of uren daarin zitten.
• Beschrijf resultaat, verantwoordelijkheden en ruimte voor zelfstandige uitvoering.
• Beoordeel of de opdracht in de praktijk verandert in structurele aansturing.
• Vraag tijdig juridisch advies bij een geschil of wanneer een werknemerstatus gevolgen kan hebben.

Het rechtsvermoeden staat naast de algemene beoordeling van arbeidsrelaties. Het is geen nieuw modelcontract en vervangt de bestaande regels over de arbeidsovereenkomst niet. De politieke en wettelijke status van onderdelen rond de Wet VBAR kan veranderen; controleer of een voorgestelde maatregel inmiddels is vastgesteld, gewijzigd of in werking getreden.

Voor dit artikel zijn de precieze inwerkingtredingsdatum en tariefgrens nog niet rechtstreeks in een officiële publicatie geverifieerd. Deze specifieke gegevens moeten vóór publicatie worden gecontroleerd. Tot dat moment bevat de tekst geen bedrag of harde datum.